Ból w tylnej części kolana

Spis treści

Anatomia

Tylna część kolana nosi nazwę okolicy podkolanowej. Zagłębienie w środkowej części z tyłu kolana nosi nazwę dołu podkolanowego.
 
Ilustracja przedstawia tylną część kolana, widać na niej mięsień i ścięgno podkolanowe, od których ten region wziął swoją nazwę.
 
Lekarze nazywają ból w tylnej części kolana bólem okolicy podkolanowej. Ból okolicy podkolanowej może mieć wiele przyczyn.

Częste przyczyny bólu w tylnej części kolana 

Torbiel Bakera
Jedną z powszechnych przyczyn bólu okolicy podkolanowej jest torbiel Bakera (inaczej torbiel podkolanowa). Jest to wypełniony płynem guzek w tylnej części kolana, spowodowany nagromadzeniem się płynu pod wpływem ciśnienia wewnątrz jamy stawowej, w odpowiedzi na stan zapalny kolana, niezwiązany bezpośrednio z guzkiem.
 
Jest to stan zapalny obejmujący ścięgno mięśnia podkolanowego. Ścięgno mięśnia podkolanowego jest bardzo nietypowe. Na ilustracji przedstawiającej torebkę stawu kolanowego widać, że ścięgno mięśnia podkolanowego przebiega przez torebkę stawu kolanowego i przez staw, gdzie przytwierdza się do zewnętrznej strony kości udowej. Biegnie za boczną łąkotką, w niewielkiej odległości od niej. 
 
Ścięgno mięśnia podkolanowego jest wrażliwe na nadmierne obciążanie i może ulegać stanowi zapalnemu, wywołując ból w tylnej części kolana, nasilający się podczas kucania. Pacjent może także mieć problemy z pełnym wyprostowaniem kolana. Ból zmienionego zapalnie ścięgna mięśnia podkolanowego może być wywoływany zginaniem kolana i opieraniem kostki o goleń drugiej nogi, z nogami ułożonymi w kształt cyfry cztery. Podczas siedzenia na stole ze zwisającymi luźno nogami, ból może zostać wywołany przez badającego, gdy zrotuje on stopę i piszczel pacjenta do zewnątrz. 
 
Zapalenie ścięgna mięśnia podkolanowego
Innym schorzeniem, wywołującym ból okolicy podkolanowej, jest zapalenie ścięgna mięśnia podkolanowego. 
 
Jest to stan zapalny obejmujący ścięgno mięśnia podkolanowego. Ścięgno mięśnia podkolanowego jest bardzo nietypowe. Na ilustracji przedstawiającej torebkę stawu kolanowego widać, że ścięgno mięśnia podkolanowego przebiega przez torebkę stawu kolanowego i przez staw, gdzie przytwierdza się do zewnętrznej strony kości udowej. Biegnie za boczną łąkotką, w niewielkiej odległości od niej. 
Ścięgno mięśnia podkolanowego jest wrażliwe na nadmierne obciążanie i może ulegać stanowi zapalnemu, wywołując ból w tylnej części kolana, nasilający się podczas kucania. Pacjent może także mieć problemy z pełnym wyprostowaniem kolana. Ból zmienionego zapalnie ścięgna mięśnia podkolanowego może być wywoływany zginaniem kolana i opieraniem kostki o goleń drugiej nogi, z nogami ułożonymi w kształt cyfry cztery. Podczas siedzenia na stole ze zwisającymi luźno nogami, ból może zostać wywołany przez badającego, gdy zrotuje on stopę i piszczel pacjenta do zewnątrz. 
 
 
Uraz tylnego rogu łąkotki
Inną przyczyną bólu okolicy podkolanowej jest przerwanie tylnej części łąkotki bocznej, w miejscu noszącym nazwę rogu tylnego. Ilustracja po lewej stronie przedstawia widok z góry na łąkotki leżące na szczycie kości piszczelowej. Na ilustracji widać, że boczna łąkotka ma inny kształt, niż łąkotka przyśrodkowa, bardziej podobny do litery ‘O’ niż ‘C’, oraz ma wgłębienie w miejscu, gdzie ścięgno podkolanowe biegnie w kierunku kości udowej. Obecność ścięgna oznacza, że łąkotka boczna nie jest przymocowana w miejscu jej zewnętrznego brzegu tak dobrze, jak łąkotka przyśrodkowa i przez to jest bardziej ruchoma.  
 
Jeśli chodzi o uszkodzenie rogu tylnego łąkotki bocznej, to może ono polegać na przerwaniu samej łąkotki lub uszkodzeniu włókien, które przytwierdzają brzeg rogu tylnego do ścięgna mięśnia podkolanowego, biegnącego wzdłuż tylnej części łąkotki. Obie z tych ewentualności mogą wywoływać ból w tylnej części kolana.
Bólowi może towarzyszyć uczucie niestabilności i ‘uciekania’ kolana.
 
Zapalenie ścięgna mięśnia dwugłowego uda 
Stan zapalny ścięgna mięśnia dwugłowego uda w miejscu, gdzie przebiega po tylnej części kolana, może powodować ból w tej okolicy. Ścięgno mięśnia dwugłowego uda jest jednym ze ścięgien mięśni grupy tylnej uda. Może ulec uszkodzeniu z powodu nadmiernego zużycia, podczas wykonywania powtarzalnych czynności, na przykład w czasie biegania lub jazdy na rowerze, kiedy ścięgno ociera się o kość udową, ponad tylną częścią kolana. Ból jest odczuwany po zewnętrznej stronie, z tyłu kolana.
 
Zapalenie ścięgna mięśnia brzuchatego łydki
Innym ścięgnem, które może ulec stanowi zapalnemu i wywoływać ból w tylnej części kolana, jest zapalenie ścięgna mięśnia brzuchatego łydki. Ból może być odczuwany po wewnętrznej lub zewnętrznej stronie, z tyłu kolana.

Rzadsze przyczyny bólu w tylnej części kolana 

Poniżej wymienione są rzadsze, ale równie ważne schorzenia, które mogą wywoływać ból w tylnej części kolana.
 
♦ Tętniak tętnicy podkolanowej
Tętniak okolicy podkolanowej jest schorzeniem dotyczącym tętnicy podkolanowej, które polega na utracie elastyczności ściany tętnicy, co powoduje, że ulega ona wrzecionowatemu wybrzuszeniu. Schorzenie to zazwyczaj występuje u starszych ludzi, a przyczyną jest zazwyczaj związana z wiekiem utrata elastyczności i twardnienie ścian tętnicy.
 
Uwypuklony tętniak może powodować miejscowy ucisk i ból, ale poważniejsze objawy mogą być skutkiem skrzepów tworzących się na jego ścianach i kierujących się w stronę kończyn dolnych, zmniejszających dopływ krwi i powodujących chromanie przestankowe (ból w obrębie łydki i stopy podczas chodzenia), a później w bardziej zaawansowanym przypadku zator tętnicy i niedokrwienie kończyny (stan nagły).
 
♦ Uraz tylno-bocznego kompleksu
Kąt tylno-boczny jest regionem umiejscowionym po zewnętrznej stronie, z tyłu kolana, gdzie kilka struktur utrzymuje stabilność kolana. W tym przypadku pacjenci podają w wywiadzie znaczny uraz, z następczą niestabilnością kolana z towarzyszącym bólem.
 
 

dr Jan Paradowski ©
Umów wizytę Powrót

Dodaj komentarz